Hướng dẫn mua hàng, nhập hàng và sử dụng nền tảng online là chủ đề chúng tôi nhận được câu hỏi gần như mỗi tuần từ những bạn mới tập kinh doanh online. Có bạn nhắn hỏi nên bán trên Shopee hay TikTok Shop trước. Có bạn lại băn khoăn đặt hàng từ 1688 có an toàn hay không. Cũng có người từng mất một khoản tiền không nhỏ vì tin nhầm một shop trên nền tảng lạ. Từ những câu chuyện đó, đội ngũ chúng tôi gom lại kinh nghiệm thực tế thành một bài viết, để bạn không phải dò dẫm như những người đi trước.
Vì sao cần nắm vững hướng dẫn mua hàng, nhập hàng và sử dụng nền tảng online
Chúng tôi từng chứng kiến không ít trường hợp nhảy vào kinh doanh online chỉ vì thấy người khác làm được. Họ mở gian hàng trong một buổi chiều, đăng vài sản phẩm rồi ngồi chờ đơn về. Vấn đề là phần lớn trong số đó đóng cửa gian hàng chỉ sau vài tháng ngắn ngủi.
Lý do thường không nằm ở sản phẩm xấu hay giá cao. Nó nằm ở việc chọn sai nền tảng ngay từ đầu. Đôi khi lại nằm ở việc nhập hàng từ nguồn không ổn định, khiến hàng về chậm và chất lượng lúc tốt lúc không. Một khách hàng từng kể với tụi em rằng bạn ấy lỗ gần chục triệu. Nguyên nhân là đặt một lô áo thun từ shop lạ, không kiểm tra đánh giá trước khi chuyển khoản. Đây là lý do một bước chuẩn bị bài bản lại quan trọng đến vậy. Nó giúp bạn tránh lặp lại sai lầm mà người đi trước đã phải trả giá.
Xác định mô hình kinh doanh trước khi chọn nền tảng bán hàng
Trước khi hỏi nên bán ở đâu, chúng tôi luôn khuyên khách hàng trả lời một câu hỏi khác. Bạn định bán theo mô hình nào?
Có ba mô hình phổ biến mà tụi em thường gặp trong quá trình tư vấn. Mô hình thứ nhất là bán lẻ trực tiếp, tự nhập hàng về kho rồi bán ra từng đơn nhỏ lẻ. Mô hình thứ hai là dropship, người bán chỉ đăng sản phẩm và nhận đơn, còn việc đóng gói giao hàng do bên cung cấp lo liệu. Mô hình thứ ba là bán sỉ, nhập số lượng lớn rồi phân phối lại cho các cửa hàng nhỏ hơn trong khu vực.
Mỗi mô hình phù hợp với một kiểu nền tảng khác nhau. Nếu bạn bán lẻ và muốn tiếp cận đông người mua nhanh, các sàn như Shopee, Lazada hay TikTok Shop thường là lựa chọn hợp lý. Lượng người dùng có sẵn trên các sàn này rất lớn, giúp gian hàng mới có cơ hội được nhìn thấy ngay cả khi chưa có thương hiệu riêng. Ngược lại, nếu bạn thiên về dropship hoặc muốn xây dựng thương hiệu lâu dài, một website bán hàng độc lập sẽ linh hoạt hơn nhiều. Đổi lại, bạn phải tự lo phần marketing để kéo khách về, thay vì dựa vào lượng truy cập có sẵn của sàn.
Với các bạn đang cân nhắc dựng một trang bán hàng riêng, chúng tôi có một bài tổng hợp khá chi tiết về các nền tảng thiết kế web bán hàng giá rẻ và dễ dùng, phù hợp cho người mới chưa rành kỹ thuật.
Vài yếu tố nên cân nhắc khi so sánh các nền tảng
Khi khách hàng hỏi chúng tôi nên chọn sàn nào, tụi em thường gợi ý nhìn vào chi phí vận hành trước tiên, bao gồm phí sàn, phí thanh toán và phí quảng cáo nội sàn nếu muốn hiển thị nổi bật hơn. Kế đến là mức độ cạnh tranh trong ngành hàng định bán, vì một sàn quá đông người bán cùng loại sản phẩm sẽ khiến bạn khó cạnh tranh giá. Cuối cùng là khả năng kiểm soát dữ liệu khách hàng và thương hiệu về lâu dài, điều mà bán trên sàn thường bị hạn chế hơn so với một website riêng.
Không có nền tảng nào tốt tuyệt đối cho mọi người. Một bạn bán mỹ phẩm handmade sẽ phù hợp với sàn có cộng đồng mua sắm sẵn. Trong khi đó, một bạn bán thiết bị công nghiệp lại cần một website riêng, để khách hàng doanh nghiệp dễ tra cứu thông tin kỹ thuật và báo giá.
Kinh nghiệm nhập hàng từ 1688, Taobao và Tmall
Phần lớn câu hỏi chúng tôi nhận được không nằm ở chỗ bán ở đâu, mà nằm ở chỗ lấy hàng từ đâu cho ổn định. Với dân kinh doanh online tại Việt Nam, nhập hàng qua các nền tảng như 1688, Taobao hay Tmall gần như là con đường quen thuộc nhất hiện nay.
Ba nền tảng này phục vụ ba nhóm nhu cầu khác nhau. 1688 thiên về bán sỉ, số lượng đặt tối thiểu thường cao. Nền tảng này phù hợp khi bạn đã xác định được mặt hàng bán chạy và muốn nhập lô lớn để có giá tốt hơn. Taobao lại linh hoạt hơn cho người mới, cho phép mua số lượng nhỏ để thử thị trường trước khi nhập nhiều. Tmall thường tập trung các thương hiệu chính hãng, giá nhỉnh hơn một chút nhưng đổi lại độ tin cậy cao hơn hẳn.
Một điều tụi em luôn nhấn mạnh với khách hàng là đừng vội chuyển khoản số tiền lớn cho đơn hàng đầu tiên. Hãy đặt thử một lô nhỏ, kiểm tra chất lượng thực tế và thời gian giao hàng trước. Sau đó mới tính đến việc nhập số lượng lớn hơn cho những lần sau.
Cách nhận biết một shop nhập hàng đáng tin cậy
Đây là câu hỏi khiến nhiều người mới đau đầu nhất khi bắt đầu tìm hiểu hướng dẫn mua hàng, nhập hàng và sử dụng nền tảng online. Trên các nền tảng nhập hàng, số lượng shop nhiều đến mức không thể kiểm tra từng cái bằng mắt thường.
Chúng tôi thường nhìn vào vài dấu hiệu quen thuộc trước khi quyết định làm việc với một shop mới. Số năm hoạt động của shop cho biết phần nào độ ổn định. Tỷ lệ đánh giá tích cực và tốc độ phản hồi tin nhắn cũng nói lên rất nhiều điều. Quan trọng không kém là cách shop xử lý khi có khiếu nại từ người mua trước đó. Đây mới là lúc bộc lộ rõ thái độ làm ăn thật sự. Một shop mới mở, chưa có đánh giá, giá lại rẻ bất thường so với mặt bằng chung thường là dấu hiệu cần thận trọng hơn một chút.
Ngoài việc soi kỹ shop nhập hàng, việc chăm chút cách trình bày sản phẩm khi bán lại cũng quan trọng không kém. Nếu bạn đang loay hoay viết mô tả sao cho hấp dẫn mà không rập khuôn, có thể tham khảo thêm cách viết mô tả sản phẩm giữ được chất riêng cho shop nhỏ mà chúng tôi từng chia sẻ.
Vận hành nền tảng online sau khi có đơn hàng đầu tiên
Nhiều bạn nghĩ khó khăn nhất là lúc mở gian hàng. Nhưng theo quan sát của chúng tôi, giai đoạn vận hành hằng ngày mới là thứ quyết định bạn có bám trụ được lâu dài hay không.
Việc quản lý đơn hàng cần được làm gọn ngay từ đầu, kẻo càng bán nhiều càng rối. Chúng tôi thường khuyên khách hàng dùng một bảng theo dõi đơn giản, ghi rõ trạng thái từng đơn: đã đặt, đang vận chuyển, đã giao, đã hoàn tiền. Chỉ cần vài dòng trên Google Sheet cũng đủ tránh được tình trạng quên giao hàng hoặc giao trùng đơn.
Bên cạnh đó, khâu thanh toán và chăm sóc khách hàng cũng cần được chuẩn hóa sớm. Với các bạn bán trên sàn, phần này thường có sẵn công cụ hỗ trợ đi kèm. Nhưng nếu bạn bán qua website riêng hoặc mạng xã hội, việc trả lời tin nhắn nhanh và nói rõ chính sách đổi trả sẽ giúp khách tin tưởng hơn rất nhiều. Một gian hàng phản hồi chậm, dù sản phẩm tốt đến đâu, cũng khó giữ chân được khách quay lại lần hai.
Song song đó, nếu quy mô bán hàng của bạn đủ lớn, bạn sẽ cần thêm người phụ giúp trả lời tin nhắn hoặc đóng gói. Lúc này, việc sắp xếp công việc và thời gian biểu cho cả đội cũng đáng được quan tâm sớm. Chúng tôi từng bàn khá kỹ về cách sắp xếp lịch trình công việc gọn gàng hơn cho cả người kinh doanh lẫn gia đình, có thể áp dụng ngay cả khi bạn mới bán hàng một mình.
Một câu chuyện thực tế đội ngũ từng đồng hành
Cách đây không lâu, chúng tôi có hỗ trợ tư vấn cho một bạn mới nghỉ việc văn phòng, chuyển sang bán phụ kiện điện thoại online. Bạn ấy ban đầu định nhập hàng ồ ạt từ một shop trên 1688 vì thấy giá rẻ hơn hẳn so với những chỗ khác đã tham khảo.
Sau khi trao đổi, tụi em khuyên bạn nên đặt thử một đơn nhỏ trước khi xuống tiền số lượng lớn. Đồng thời kiểm tra kỹ đánh giá của shop đó trong ba tháng gần nhất, thay vì chỉ nhìn tổng số đánh giá từ lúc mở shop. Kết quả là bạn phát hiện chất lượng hàng gần đây đã giảm rõ rệt so với trước. Có khá nhiều phản hồi về việc giao thiếu phụ kiện đi kèm trong hộp.
Nhờ vậy bạn ấy chuyển sang một nhà cung cấp khác, giá nhỉnh hơn một chút nhưng ổn định hơn nhiều về lâu dài. Đến nay gian hàng của bạn đã hoạt động hơn một năm, lượng khách quay lại mua thêm khá đều đặn mỗi tháng. Chúng tôi kể lại câu chuyện này không phải để khoe thành tích tư vấn, mà để bạn thấy rằng chỉ một bước kiểm tra nhỏ trước khi xuống tiền cũng có thể thay đổi cả kết quả kinh doanh về sau.
Những sai lầm thường gặp khi mới sử dụng nền tảng online
Ngoài chuyện chọn sai nguồn hàng, chúng tôi còn thấy khá nhiều bạn mắc phải những lỗi khá cơ bản trong giai đoạn đầu mới bắt tay vào kinh doanh.
- Đăng ký nhiều nền tảng cùng lúc nhưng không đủ nhân lực chăm sóc, dẫn đến phản hồi khách chậm ở gần như tất cả các kênh.
- Không đọc kỹ chính sách hoàn trả hàng của từng nền tảng, đến lúc phát sinh tranh chấp mới lúng túng xử lý.
- Bỏ qua bước tính toán chi phí vận chuyển quốc tế khi nhập hàng, khiến biên lợi nhuận thực tế thấp hơn dự tính khá nhiều.
- Tin tưởng tuyệt đối vào hình ảnh sản phẩm mà không hỏi thêm video hoặc hình chụp thật từ người bán.
- Không lưu lại lịch sử trao đổi với shop nhập hàng, đến khi cần khiếu nại lại không có bằng chứng cụ thể.
Mỗi lỗi ở trên nghe có vẻ nhỏ, nhưng cộng dồn lại có thể khiến một người mới nản lòng chỉ sau vài tháng thử sức. Điều tụi em muốn nhắn nhủ là hãy đi chậm một chút ở giai đoạn đầu, dành thời gian tìm hiểu nền tảng và nhà cung cấp kỹ càng, thay vì vội vàng mở rộng quy mô khi mọi thứ còn chưa ổn định.
Cả một hành trình từ chọn nền tảng, nhập hàng cho đến vận hành gian hàng hằng ngày đều cần một chút kiên nhẫn và cẩn trọng. Không có công thức nào áp dụng được cho tất cả mọi người, vì mỗi ngành hàng, mỗi mô hình kinh doanh lại có những đặc thù riêng. Điều chúng tôi muốn bạn mang theo sau bài viết này rất đơn giản: thói quen kiểm tra kỹ trước khi quyết định. Dù là chọn sàn bán hàng hay chọn nhà cung cấp để nhập hàng, bước kiểm tra này đều cần thiết.
Nếu bạn đang chuẩn bị những bước đầu tiên, hãy xem hướng dẫn mua hàng, nhập hàng và sử dụng nền tảng online này như một điểm khởi đầu. Đây không phải câu trả lời cuối cùng cho mọi tình huống. Thị trường thay đổi liên tục, các nền tảng cũng cập nhật chính sách thường xuyên hơn trước. Việc cập nhật kiến thức mỗi vài tháng là điều tụi em vẫn duy trì. Đây cũng là điều chúng tôi muốn khuyến khích bạn làm cùng trong suốt hành trình kinh doanh online.
