Kinh nghiệm luyện IELTS Speaking qua trao đổi công việc bằng tiếng Anh hằng ngày thật ra không cần ngồi vào bàn, mở sách mẫu câu ra học thuộc lòng như nhiều người vẫn nghĩ. Có một kiểu luyện tập âm thầm hơn. Nó diễn ra ngay trong giờ làm việc, mà phần lớn dân văn phòng không để ý tới. Đó là lúc bạn viết email tiếng Anh cho đối tác, hay gọi video với khách nước ngoài. Cũng có khi là lúc bạn đứng lên trình bày báo cáo trước cả phòng. Trong bài viết này, chúng tôi kể lại cách một môi trường làm việc quốc tế có thể trở thành lớp luyện Speaking miễn phí. Đó là những gì chúng tôi quan sát được khi làm cùng khách hàng và đối tác nước ngoài.
Dân Văn Phòng Có Lợi Thế Luyện Speaking Ngay Trong Công Việc Hằng Ngày
Nhiều công ty không bắt nhân viên thi IELTS, nhưng vẫn cần tiếng Anh mỗi ngày. Nhân viên chăm sóc khách hàng quốc tế phải trả lời email bằng tiếng Anh. Người làm sale phải gọi video call chốt hợp đồng với đối tác nước ngoài. Ngay cả các đơn vị làm dịch vụ số cũng vậy. Chẳng hạn nhóm thiết kế website bán hàng cho khách nước ngoài cũng phải trao đổi brief, duyệt thiết kế bằng tiếng Anh gần như hằng tuần. Đó chính là bài tập Speaking không tính phí, chỉ là ít ai gọi tên nó như vậy.
Phần Speaking của IELTS kéo dài từ mười một đến mười bốn phút, chia làm ba phần. Phần một giới thiệu bản thân, phần hai nói về một chủ đề quen thuộc, phần ba trả lời câu hỏi mở rộng. Giám khảo chấm dựa trên bốn tiêu chí: độ trôi chảy khi nói, vốn từ vựng, độ chính xác ngữ pháp và cách phát âm. Thang điểm chạy từ 1 đến 9. Band 6.0 là mức nhiều công ty hoặc trường học thường yêu cầu, tương đương khả năng giao tiếp ổn nhưng chưa thật trôi chảy. Nói cách khác, đó chính là bốn thứ bạn cũng đang luyện mỗi lần trình bày ý tưởng bằng tiếng Anh trong công việc.
Nhiều người ngại vì nghĩ nói sai thì mất mặt trước đồng nghiệp. Nhưng đồng nghiệp còn bận việc riêng, ít ai để ý bạn chia sai ngữ pháp hay phát âm chưa chuẩn. Cái mất nhiều hơn là cơ hội luyện tập, nếu bạn cứ né tránh mãi.
Khi Học Và Làm Không Còn Là Hai Việc Tách Rời
Chuyện là phần lớn mọi người tách bạch hai việc này. Đi làm là đi làm, luyện thi là luyện thi, hai đường thẳng song song không giao nhau. Cách nghĩ đó khiến người ta bỏ lỡ hàng trăm giờ luyện nói miễn phí mỗi năm, ngay trong chính công việc đang làm.
Có lần chúng tôi gặp một bạn làm ở phòng xuất nhập khẩu. Ngày nào bạn ấy cũng gọi điện với nhà cung cấp Trung Quốc bằng tiếng Anh. Bạn ấy nói vui rằng mình luyện Speaking nhiều hơn cả sinh viên đang ôn thi, chỉ là chưa từng nghĩ tới việc đăng ký thi thử để đo trình độ thật.
Kinh Nghiệm Luyện IELTS Speaking Qua Trao Đổi Công Việc Bằng Tiếng Anh Hằng Ngày
Biết cơ hội đang ở đó là một chuyện, biết cách khai thác lại là chuyện khác. Dưới đây là những kinh nghiệm luyện IELTS Speaking qua trao đổi công việc bằng tiếng Anh hằng ngày mà chúng tôi thấy hiệu quả nhất khi áp dụng vào công việc thật.
Chủ Động Mở Miệng Nói Tiếng Anh Ngay Trong Giờ Làm
Cách đơn giản nhất là chủ động đề nghị trao đổi bằng tiếng Anh, dù không bắt buộc. Một cuộc họp nội bộ vốn có thể nói tiếng Việt, bạn xin phép nói tiếng Anh vài phút đầu để luyện phản xạ. Nghe có vẻ ngại, nhưng đồng nghiệp thường không phản đối, nhất là ở công ty có yếu tố nước ngoài.
Chúng tôi từng làm việc cùng một bạn nhân sự ngành marketing. Mỗi tuần, bạn ấy tự đặt mục tiêu gửi ít nhất ba tin nhắn nội bộ bằng tiếng Anh cho đồng nghiệp thân. Nội dung chỉ là hỏi thăm công việc thôi, nhưng vẫn tính. Ba tháng sau, bạn kể lại rằng phản xạ bật câu tiếng Anh của mình nhanh hẳn lên, không còn phải dịch trong đầu như trước nữa.
Một mẹo khác là tập nói trước khi vào họp thật. Nhẩm lại câu mở đầu, câu chuyển ý, câu chốt vấn đề bằng tiếng Anh, giống như khởi động trước khi thi đấu. Nhiều công ty giờ cũng khuyến khích nhân viên làm việc thông minh hơn mỗi ngày. Luyện nói trước khi họp chính là một cách làm việc thông minh như vậy. Tốn vài phút nhưng đỡ lúng túng cả buổi.
Ghi Âm Cuộc Họp Để Tự Sửa Phát Âm, Ngữ Điệu
Ghi âm lại phần mình nói trong cuộc họp là cách luyện mà ít người dám thử, vì nghe lại giọng mình khá ngại. Nhưng đây lại là cách hiệu quả nhất để tự sửa lỗi. Bạn nghe được chính xác mình đang mắc lỗi gì, thay vì đoán mò.
Trước khi ghi âm, nhớ xin phép người tham gia cuộc họp, đặc biệt nếu có khách hàng hoặc đối tác. Chỉ cần ghi lại phần mình nói để tự nghe, không cần chia sẻ cho ai khác. Sau buổi họp, dành từ mười đến mười lăm phút nghe lại là đủ, không cần nghe hết cả tiếng.
Việc này cần sắp xếp thời gian hợp lý, nhất là với người vừa làm vừa tự học thêm ngoài giờ. Cách sắp xếp lịch trình cá nhân và công việc hợp lý cũng quan trọng không kém. Nó quyết định bạn có duy trì thói quen này lâu dài hay không.
Khi nghe lại bản ghi âm, chú ý vài điểm sau:
- Từ đệm lặp lại nhiều lần, kiểu “à”, “ừm”, “you know”
- Những chỗ ngập ngừng lâu vì thiếu từ vựng cần dùng
- Ngữ điệu lên xuống có tự nhiên hay đều đều, thiếu cảm xúc
Lợi Ích Khi Kết Hợp Công Việc Với Luyện Thi IELTS
Gộp chung công việc và chuyện ôn thi nghe có vẻ chỉ đỡ tốn thời gian. Nhưng lợi ích thật ra còn nhiều hơn thế.
Vốn Từ Chuyên Ngành Tự Nhiên Ngấm Vào Người
Từ vựng học trong lớp ôn thi thường là từ học thuật, ít khi dùng lại ngoài đời. Từ vựng học được trong công việc thì khác, vì bạn dùng đi dùng lại mỗi ngày nên nhớ rất lâu.
Ví dụ từ deadline, tức là hạn chót để hoàn thành công việc. Hay stakeholder, tức là những bên liên quan đến một dự án. Hai từ này dần trở thành phản xạ, chứ không phải từ phải học thuộc. Khi gặp lại trong bài thi Speaking, bạn dùng tự nhiên như nói chuyện thường ngày. Giám khảo nghe cũng thấy trôi chảy hơn hẳn.
Ngược lại, cách trình bày mạch lạc luyện được từ bài thi IELTS cũng quay lại giúp ích công việc. Một bạn khác cũng từng chia sẻ câu chuyện tương tự. Part 2 của bài thi là phần nói về một chủ đề trong hai phút, đòi hỏi cách trả lời có cấu trúc mạch lạc. Cách trình bày đó giúp bạn ấy làm báo cáo công việc gọn gàng hơn nhiều so với trước kia. Có mở đầu, có ý chính, có kết rõ ràng, thay vì nói lan man.
Phản Xạ Giao Tiếp Thật, Không Chỉ Để Đi Thi
Học Speaking đơn thuần trong phòng luyện đôi khi thiếu áp lực giao tiếp thật. Lý do là bạn luôn có thời gian chuẩn bị trước câu trả lời. Trong công việc thì khác. Bạn phải bật ra ngay để trả lời khách hàng hoặc đồng nghiệp, không có thời gian nghĩ câu hoàn hảo.
Áp lực đó, nếu tập quen dần, lại chính là thứ giúp bạn phản xạ nhanh hơn khi vào phòng thi thật. Nếu công việc của bạn chưa dùng tiếng Anh thường xuyên thì cũng đừng lo. Việc cân nhắc học IELTS online để bổ sung phản xạ nói là một lựa chọn đáng thử. Kết hợp cả hai, vừa luyện trong công việc vừa học thêm bài bản, tốc độ tiến bộ khi đó thường nhanh hơn nhiều so với chỉ chọn một cách.
Điều Đáng Nhớ Nhất Khi Biến Công Việc Thành Giờ Luyện Nói
Không cần đợi đăng ký khóa luyện thi mới bắt đầu luyện Speaking. Cơ hội đã nằm sẵn trong công việc mỗi ngày, từ email, cuộc gọi, đến buổi họp mà bạn vẫn tham gia đều đặn. Trước giờ, chỉ là chưa ai gọi đúng tên cho nó mà thôi.
Nếu phải chọn một việc để bắt đầu ngay hôm nay, chúng tôi khuyên bạn thử ghi âm lại năm phút mình nói tiếng Anh. Ghi ngay trong công việc tuần này là đủ. Nghe lại một lần, bạn sẽ thấy rõ mình cần sửa gì, trước khi tính đến chuyện luyện bài bản hơn.
