Cuối tuần đi xem một chỗ, tối về đã lẫn cả ba nơi
Trong quá trình làm việc với nhiều gia đình, đội ngũ chúng tôi thường nghe những câu chuyện na ná nhau. Con cái đi làm cả tuần, chỉ có hai ngày nghỉ để lo chuyện của cha mẹ. Sáng thứ Bảy đi xem một nơi, chiều lại ghé thêm nơi khác.
Đến tối thì đầu óc đã rối tung. Chúng tôi hiểu cảm giác ấy rất rõ. Trí nhớ không đủ sức giữ hết số liệu, lời hứa và chi tiết của từng nơi. Đứng trong sảnh sáng sủa, nơi nào cũng có vẻ ổn. Nhưng về đến nhà, phần còn lại thường chỉ là một cảm giác chung chung.
Vì vậy, bên mình hay khuyên bạn mang theo một tờ giấy nhỏ hoặc ghi chú trên điện thoại. Ghi tên nơi, giờ tham quan, người tiếp đón và những điều bạn tận mắt nhìn thấy. Khi cần so sánh, bạn sẽ có dữ liệu thật để đối chiếu, thay vì ngồi đoán lại xem nơi nào có phòng rộng hơn. Nếu muốn hình dung rõ hơn các tiêu chí nên hỏi khi đi tham quan, bạn có thể đọc thêm về viện dưỡng lão tiêu chuẩn quốc tế để có một khung đối chiếu ban đầu.
Trước khi tìm, hãy hỏi chính cha mẹ muốn gì
Đây là bước nhiều người bỏ qua, và cũng là sai lầm đội ngũ gặp nhiều nhất. Con cái thường mở đầu bằng câu hỏi “nơi nào tốt nhất”. Nhưng câu hỏi đúng phải là “cha mẹ tôi cần gì”. Hai câu hỏi này dẫn đến hai hướng tìm kiếm rất khác nhau.
Hãy bắt đầu từ sức khỏe. Cha mẹ có bệnh nền nào cần theo dõi thường xuyên không? Họ còn tự đi lại, tự tắm rửa, tự ăn uống được không? Mức độ tự lập sẽ quyết định bạn cần một nơi chăm sóc sát sao hay chỉ cần một môi trường an toàn để sinh hoạt.
Thói quen sinh hoạt cũng đáng để ý. Ông bà quen dậy sớm đi dạo, hay thích ngủ trưa, hay thích nấu ăn cùng người khác? Một nơi có nhịp sinh hoạt lệch quá xa thói quen cũ thường khiến người cao tuổi khó hòa nhập, dù cơ sở vật chất có đẹp đến đâu. Đội ngũ từng gặp một ông cụ chỉ vì phải ăn sáng quá sớm mà ăn không ngon suốt tháng đầu tiên.
Và đừng quên hỏi cha mẹ họ lo điều gì nhất khi nghĩ đến chuyện ở xa nhà. Có người lo không ai trò chuyện cùng. Có người lo bị bỏ quên khi đau ốm giữa đêm. Nỗi lo ấy là thông tin rất quý, vì nó giúp bạn lọc ra những nơi thực sự phù hợp.
Năm nhóm tiêu chí để so sánh các trung tâm dưỡng lão
Khi đã rõ nhu cầu, bạn có thể so sánh theo năm nhóm tiêu chí. Chúng tôi chia như vậy để bạn không bị cuốn vào một chi tiết đẹp mắt rồi bỏ qua phần quan trọng hơn.
Nhóm đầu tiên là nhân sự, tức những người thật sự chăm sóc cha mẹ bạn mỗi ngày. Hãy hỏi số lượng điều dưỡng, họ có chứng chỉ chuyên môn không, và đội ngũ có thường xuyên thay đổi hay không. Một nhóm nhân viên ổn định mang lại sự quen thuộc và an tâm hơn nhiều cho người cao tuổi.
Nhóm thứ hai là quy trình chăm sóc. Mỗi người nên có hồ sơ theo dõi riêng. Bạn nên hỏi họ đo huyết áp, đo đường huyết bao lâu một lần, và việc ghi chép được thực hiện ra sao. Một nơi làm việc bài bản sẽ trả lời rành mạch. Nếu câu trả lời mơ hồ, đó là tín hiệu nên cân nhắc.
Nhóm thứ ba là y tế. Trung tâm có bác sĩ thăm khám định kỳ không? Khi có tình huống cấp cứu, họ liên hệ bệnh viện nào và mất bao lâu để di chuyển? Đây là phần bạn nên hỏi kỹ nhất, vì khi cần thì từng phút đều quan trọng.
Nhóm thứ tư là ăn uống. Thực đơn có được điều chỉnh theo bệnh lý không, hay chỉ là một suất chung cho tất cả mọi người? Bạn có thể xin xem thử thực đơn một tuần để tự đánh giá.
Nhóm cuối là không gian. Phòng có lối đi rộng không? Hành lang và nhà vệ sinh có tay vịn không? Lối thoát hiểm có rõ ràng hay không? Những thứ này không lộng lẫy nên rất dễ bị bỏ qua, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hằng ngày.
Một mẹo nhỏ đội ngũ hay gợi ý là chấm điểm từng nhóm từ 1 đến 5 ngay sau khi tham quan, khi cảm nhận còn tươi. Không cần chính xác tuyệt đối, chỉ cần đủ để đặt các nơi cạnh nhau và thấy khác biệt rõ ràng.
Tiêu chuẩn quốc tế trong chăm sóc người cao tuổi nghĩa là gì
Bạn sẽ thấy nhiều nơi quảng cáo “đạt chuẩn quốc tế”. Cụm từ này nghe ấn tượng, nhưng nên hiểu đúng bản chất. Thường đó là một bộ tiêu chí chung về vận hành, an toàn và chăm sóc, được nhiều quốc gia tham chiếu khi đánh giá dịch vụ. Điều quan trọng là đơn vị đó có thể giải thích cụ thể họ làm theo tiêu chí nào.
Lấy một ví dụ dễ thấy là tỷ lệ nhân viên trên số người ở. Nếu một điều dưỡng phải lo cho quá nhiều người cùng lúc, việc theo dõi sẽ dễ bị lơ là. Hãy hỏi tỷ lệ này trong cả ca ngày lẫn ca đêm, vì ca đêm thường là lúc nhân sự mỏng nhất.
Kiểm soát nhiễm khuẩn cũng không nên bỏ qua. Người cao tuổi có sức đề kháng yếu, một đợt cảm cúm nhỏ cũng có thể diễn biến thành viêm phổi. Hãy hỏi quy trình rửa tay, cách vệ sinh phòng ốc và cách cách ly khi có người bệnh.
Cách hỏi trực tiếp khi đi tham quan mà không bị khó xử
Nhiều người ngại hỏi vì sợ bị coi là soi mói. Thực ra, một trung tâm đàng hoàng sẽ rất sẵn lòng trả lời. Bạn chỉ cần hỏi bằng giọng bình thường, giống như đang tìm hiểu một dịch vụ mà mình sắp dùng cho chính người thân.
Hãy hỏi về ca trực đêm. Ai có mặt lúc hai giờ sáng? Nếu cha mẹ bạn bị té ngã vào giờ đó, quy trình xử lý diễn ra thế nào, và ai là người gọi bạn đầu tiên? Câu trả lời cụ thể cho thấy đơn vị đã thật sự nghĩ đến tình huống này.
Hỏi về liên hệ bệnh viện cũng quan trọng không kém. Họ có thỏa thuận hợp tác với bệnh viện nào không? Khi cần chuyển viện, ai đi cùng người cao tuổi và ai thông báo cho gia đình?
- Ca trực đêm có bao nhiêu người, và ai xử lý tình huống khẩn cấp?
- Quy trình thông báo cho người nhà diễn ra thế nào?
- Bữa ăn và sinh hoạt chung có được tổ chức không?
Ngoài ra, hãy quan sát bữa ăn và giờ sinh hoạt chung. Người cao tuổi có được ngồi ăn cùng nhau không, hay phải ăn một mình trong phòng? Có ai đang trò chuyện với họ không, hay họ chỉ ngồi nhìn ra cửa sổ cả buổi chiều? Những chi tiết nhỏ này thường nói lên nhiều điều hơn mọi lời giới thiệu.
Chi phí: khoản nào nằm trong giá, khoản nào tính thêm
Chi phí là nơi nhiều gia đình bất ngờ nhất. Bảng giá niêm yết thường chỉ là phần nổi. Phần còn lại nằm trong các khoản phát sinh mà nếu không hỏi trước, bạn rất dễ bỏ sót.
Tiền phòng thường bao gồm chỗ ở và một số dịch vụ cơ bản. Nhưng ăn uống có nằm trong giá không? Thuốc men thì sao? Vật lý trị liệu thường tính riêng theo buổi, và con số cộng dồn lại có thể lớn hơn bạn nghĩ rất nhiều.
Bạn nên yêu cầu một bảng liệt kê rõ các khoản đã bao gồm và chưa bao gồm. Đọc kỹ điều khoản hoàn phí nếu cha mẹ phải rời đi sớm, vì một số nơi giữ lại khoản đặt cọc khá lớn. Hỏi thật rõ trước khi ký là cách an toàn nhất.
Ba nhầm lẫn khiến gia đình chọn sai
Nhầm lẫn đầu tiên là chọn theo hình ảnh quảng cáo. Ảnh chụp thường được canh góc đẹp nhất. Hãy đề nghị tham quan vào một giờ bình thường trong ngày, không báo trước, để thấy nơi đó thật sự vận hành ra sao.
Nhầm lẫn thứ hai là chọn theo giá rẻ nhất. Giá thấp có thể đi kèm ít nhân viên hơn hoặc ít dịch vụ hơn. Rẻ không đồng nghĩa với tiết kiệm, nhất là khi cha mẹ phải nhập viện thường xuyên vì chăm sóc chưa kịp thời.
Nhầm lẫn thứ ba là chọn mà không hỏi ý cha mẹ. Dù họ không còn khỏe như trước, họ vẫn có quyền góp ý. Một nơi họ không thích sẽ khiến họ buồn, và quá trình thích nghi cũng khó khăn hơn nhiều.
Sau khi chọn xong: cha mẹ thích nghi trong tháng đầu thế nào
Chọn xong chưa phải là hết việc. Tháng đầu thường là giai đoạn khó nhất với người cao tuổi. Họ có thể buồn, có thể giận, hoặc im lặng hơn bình thường trong vài tuần liền.
Hãy lập lịch thăm nom đều đặn. Thăm quá dày khiến họ chưa kịp làm quen với nhịp sống mới, vắng quá lâu lại khiến họ cảm thấy bị bỏ rơi. Một lịch cố định, chẳng hạn mỗi tuần một lần, thường giúp họ yên tâm hơn nhiều.
Đồ dùng cá nhân là chi tiết nhỏ nhưng ý nghĩa lớn. Một chiếc gối quen, một tấm ảnh gia đình hay cuốn sổ ghi chép có thể làm căn phòng bớt xa lạ. Đội ngũ chúng tôi từng thấy một bà cụ mỗi tối đều xếp lại tấm ảnh cháu nội trên đầu giường, và đó là lúc bà cảm thấy mình đã có chỗ của riêng mình.
Đừng ngại trao đổi với điều dưỡng. Họ gặp cha mẹ bạn mỗi ngày nên thường nhận ra những thay đổi nhỏ mà bạn chưa kịp thấy. Một cuộc trò chuyện ngắn vào cuối tuần đôi khi cho bạn nhiều thông tin hơn cả chục cuộc gọi hỏi thăm.
Câu hỏi thường gặp
Nên đi tham quan bao nhiêu nơi trước khi quyết định?
Chúng tôi thường khuyên từ ba đến năm nơi là đủ. Ít hơn thì khó có điểm để so sánh, nhiều hơn thì dễ lẫn lộn như câu chuyện mở đầu. Hãy chọn những nơi phù hợp với nhu cầu đã ghi ra từ trước.
Cha mẹ không muốn đi thì thuyết phục thế nào?
Đừng mở lời bằng việc muốn họ ở lại. Hãy rủ họ đi ăn trưa hoặc đi dạo, rồi để họ tự cảm nhận không gian. Nhiều người cao tuổi dễ chấp nhận hơn khi thấy ý kiến của mình vẫn được tôn trọng.
Có nên cho ở thử vài ngày không?
Nếu nơi đó cho phép, đây là cách rất hữu ích. Vài ngày ở thử giúp bạn và cha mẹ thấy rõ hơn nhịp sống hằng ngày. Hãy hỏi trước về chính sách và chi phí của việc ở thử.
Gia đình được thăm vào giờ nào?
Mỗi nơi có quy định khác nhau. Bạn nên hỏi rõ giờ thăm nom và xem có cần đặt lịch trước không. Chúng tôi khuyên chọn nơi có giờ thăm linh hoạt để việc đi lại của con cái không bị gò bó.
Nếu bạn cần thêm gợi ý để bắt đầu, hãy xem chi tiết tại đây để tham khảo bảng giá và thủ tục của một đơn vị cụ thể. Đừng vội quyết định, nhưng cũng đừng để việc tìm kiếm kéo dài khi cha mẹ đang cần được chăm sóc.
Cuối cùng, đừng chọn vì áp lực thời gian. Hãy dành cho cha mẹ sự tôn trọng họ xứng đáng, để việc đưa họ đến một nơi mới trở thành quyết định chung của cả gia đình. Khi đó, dù con đường có nhiều bước, bạn cũng sẽ thấy mình đã làm điều đúng đắn.
