Top 7 kinh nghiệm thực tế về nhập hàng Trung Quốc, 1688, Alibaba mà chúng tôi đúc kết đều bắt nguồn từ những lô hàng đội ngũ từng làm hỏng. Có lần bên mình đặt hai trăm chiếc áo trên 1688 chỉ vì mê giá rẻ. Ảnh mẫu là form rộng, cổ tròn, vai xuôi. Hàng về kho lại thành form ôm, cổ tim, nhỏ hơn ít nhất hai nấc. Màu cũng lệch sang xanh rêu thay vì be sữa. Lô đó lỗ gần bốn mươi phần trăm, đơn giản vì khách quen không chịu nhận.
Vấn đề khi ấy không nằm ở giá nhập. Giá còn rẻ hơn nhiều lô sau này. Thứ đánh gục tụi mình là bảy quyết định phải làm trước khi bấm nút thanh toán. Bỏ qua một bước, chi phí sửa sai thường gấp nhiều lần số tiền tiết kiệm được. Bạn đọc tới đâu, cứ đối chiếu với nhu cầu thật của mình tới đó.
Hiểu đúng 1688, Alibaba và Taobao trước khi chọn sàn
Câu hỏi chúng tôi nhận nhiều nhất là nên bắt đầu từ sàn nào. Câu trả lời nằm ở mục đích mua, không nằm ở chuyện sàn nào tốt hơn. Ba sàn này phục vụ ba nhóm khách khác hẳn nhau.
1688 là chợ sỉ nội địa Trung Quốc. Hiểu nôm na là chợ cho người Trung Quốc mua đi bán lại trong nước. Giá ở đây thường thấp nhất. Đổi lại, gần như không có hỗ trợ tiếng Anh, và nhiều shop đặt số lượng tối thiểu khá cao. Ai mới bắt đầu sẽ hơi choáng, vì toàn bộ giao diện là tiếng Trung.
Alibaba là phiên bản quốc tế dành cho người mua nước ngoài. Shop ở đây quen làm việc bằng tiếng Anh, có hợp đồng, có thể xuất hoá đơn và nhận đơn gia công theo yêu cầu. Bù lại, giá cùng mặt hàng thường cao hơn 1688. Mức chênh tuỳ ngành, có khi mười tới hai mươi phần trăm.
Taobao giống Shopee hay Lazada bên mình, nhưng quy mô lớn hơn rất nhiều. Sàn này hợp để mua lẻ vài món nhằm thử mẫu mới. Nhiều bạn bán online dùng Taobao như bước đệm trước khi tìm nguồn sỉ.
Từng nhóm nên chọn sàn nào
- Chủ shop nhỏ đã quen quy trình và có đơn vị vận chuyển ruột: cứ 1688 mà chơi, giá tốt nhất.
- Đơn từ vài trăm chiếc trở lên, cần giấy tờ rõ ràng để nhập chính ngạch: Alibaba an toàn hơn.
- Người bán online muốn thử mẫu lẻ, hoặc freelancer cần hàng độc về bán nhanh: Taobao là lựa chọn hợp lý.
Có một điều ít ai nói với người mới. Shop trên 1688 không phải lúc nào cũng có hàng thật trong kho. Khá nhiều shop chỉ đăng lại ảnh của xưởng khác. Khi bạn đặt, họ mới sang xưởng đó lấy hàng. Nếu xưởng hết đúng mẫu, họ gửi mẫu tương tự và thường không báo trước. Chuyện này xảy ra với chính tụi mình vài lần. Về sau, bên mình luôn chọn nguồn kỹ chứ không chỉ nhìn giá. Bạn có thể đọc thêm bài cách nhập hàng Trung Quốc không qua trung gian để hiểu cách làm việc thẳng với xưởng.
Đọc kỹ trang sản phẩm trước khi nhắn tin hỏi giá
Người mới hay nhắn hỏi giá trước khi đọc hết trang sản phẩm. Điều đó khiến nhà cung cấp đánh giá bạn là người chưa chuẩn bị. Họ thường trả lời qua loa, hoặc bỏ qua luôn tin nhắn. Bên mình từng nhận đúng kiểu trả lời đó, và mất gần một tuần chỉ để hỏi lại một thông tin đáng lẽ đọc được trong ba phút.
Trước khi gõ tin nhắn đầu tiên, tụi mình luôn soi kỹ sáu thứ sau trên trang sản phẩm.
Đầu tiên là MOQ. Đây là viết tắt của minimum order quantity, tức số lượng đặt tối thiểu. Con số này cho biết bạn phải mua ít nhất bao nhiêu cái thì shop mới bán. Có shop ghi hai cái, có shop ghi năm trăm cái. Đọc sai MOQ là mất thời gian cả hai bên.
Thứ hai là thời gian giao hàng. Đừng nhầm giữa thời gian shop gửi hàng đi và thời gian hàng tới kho bạn. Thứ bạn cần quan tâm là tổng thời gian từ lúc chốt đơn tới lúc hàng sang tới Việt Nam. Khoảng này thường dài gấp đôi con số shop ghi.
Thứ ba là tỉ lệ đánh giá. Trên 1688 có phần đánh giá của người mua trước. Tỉ lệ dưới chín mươi lăm phần trăm tích cực là dấu hiệu nên bỏ qua. Thứ tư là số đơn đã bán. Shop có vài nghìn đơn thì rủi ro thấp hơn shop mới mở, vì họ đã bị khách phản hồi đủ nhiều để sửa sai.
Thứ năm là chính sách đổi trả. Phần này trên 1688 thường rất mờ nhạt, nhiều shop còn không ghi. Bạn cần hỏi thẳng qua tin nhắn. Thứ sáu là khả năng in logo. Nếu bạn cần in logo riêng, phải hỏi trước vì không phải xưởng nào cũng nhận. Xưởng nhận thì thường yêu cầu số lượng cao hơn.
Hạn chế thật mà bên mình từng dính: rất nhiều trang sản phẩm dùng ảnh chụp lại từ nơi khác, thậm chí ảnh mạng. Cách kiểm tra đơn giản là yêu cầu shop quay video thực tế sản phẩm. Hoặc nhờ họ chụp ảnh kho hàng có gắn tờ giấy ghi ngày tháng. Shop nào từ chối yêu cầu này thì nên cân nhắc, vì khả năng cao họ không nắm hàng trong tay.
Đàm phán giá và phí: hỏi cho ra con số, đừng nghe chữ “khoảng”
Rất nhiều người chỉ hỏi giá sản phẩm rồi chốt đơn. Đến lúc thanh toán mới lòi ra một loạt khoản khác, cộng lại đội giá lên đáng kể. Kinh nghiệm của tụi mình là phải hỏi đủ năm khoản và yêu cầu trả lời bằng con số cụ thể.
Khoản thứ nhất là giá sản phẩm, con số rõ ràng nhất, thường tính theo tệ. Khoản thứ hai là phí nội địa Trung Quốc, tức phí vận chuyển từ xưởng tới kho trung chuyển bên đó. Phí này dao động theo khoảng cách và cân nặng, thường vài tệ tới vài chục tệ mỗi kiện.
Khoản thứ ba là phí kiểm hàng. Đây là phí để đơn vị vận chuyển mở kiện, đếm số lượng, kiểm mẫu mã trước khi đóng gói sang Việt Nam. Khoản thứ tư là phí đóng gói. Hàng dễ vỡ hoặc cồng kềnh cần đóng thêm xốp, carton, hoặc quấn màng co. Phí này có thể cao hơn bạn tưởng khá nhiều.
Khoản thứ năm là phí vận chuyển quốc tế, khoản lớn nhất và cũng dễ phát sinh nhất. Để kiểm soát tốt hơn, bạn nên đọc bài nhập hàng online kiểm soát từ thanh toán đến nhận hàng và áp dụng quy trình tương tự cho đơn hàng Trung Quốc.
Tiêu chí chọn nhà cung cấp của tụi mình rất đơn giản. Ai trả lời rõ từng khoản bằng số, người đó đáng làm việc tiếp. Ai trả lời kiểu “khoảng”, “tuỳ”, hoặc hứa chắc chắn mà không đưa số, thì nên tìm bên khác. Một lần bên mình bỏ qua nguyên tắc này và phải trả thêm gần hai mươi phần trăm so với dự tính ban đầu.
Hạn chế cần biết trước: báo giá ban đầu thường chưa gồm thuế và phí xử lý đơn. Vì vậy trước khi cọc, bạn nên xác nhận lại bằng tin nhắn và lưu ảnh chụp màn hình. Khi có tranh chấp, đoạn tin nhắn này là bằng chứng duy nhất bạn có trong tay.
Quy tắc 1-3-10: đặt mẫu thử trước khi chốt đơn sỉ
Quy tắc này tụi mình học được sau vài lô hàng lỗi liên tiếp. Nội dung nghe đơn giản: đặt một mẫu, rồi ba mẫu, rồi mười mẫu, trước khi chốt đơn lớn.
Đặt một mẫu để xem chất liệu thật và độ hoàn thiện đường may. Nhiều mẫu ảnh đẹp nhưng vải mỏng, chỉ thô, hoặc lỗi đường may ở vai và nách. Bước này loại ngay được những nguồn không đạt, trước khi bạn kịp mất tiền cho lô lớn.
Đặt ba mẫu để kiểm form. Cùng một mẫu nhưng ba chiếc có thể lệch nhau về số đo, đặc biệt với hàng may mặc và giày dép. Bước này cho bạn biết mức độ ổn định của xưởng. Ba chiếc đã lệch rõ rệt thì đơn lớn chỉ lệch thêm, chứ không tự nhiên đều lại.
Đặt mười mẫu để test đóng gói và thời gian. Bạn sẽ biết một kiện hàng được đóng thế nào, có bị móp không, thời gian từ lúc đặt tới lúc về kho là bao lâu. Đây cũng là dịp đối chiếu phí vận chuyển thực tế với báo giá ban đầu.
Tiêu chí chốt đơn lớn của bên mình: mẫu thử phải khớp mô tả và giao đúng hẹn. Chỉ cần lệch nhẹ về màu hoặc chậm vài ngày so với cam kết, tụi mình dừng lại tìm nguồn khác. Hạn chế duy nhất là chi phí mẫu thử có thể cao hơn hàng sỉ khoảng hai mươi tới bốn mươi phần trăm. Nhưng so với việc ôm một lô hàng lỗi không bán được, khoản đó vẫn rẻ hơn nhiều.
Tính giá vốn đúng: đừng bỏ sót ba khoản ngầm
Việc tính giá vốn sai sẽ kéo theo định giá bán sai. Nhiều người chỉ lấy giá hàng nhân tỉ giá rồi cộng thêm vài nghìn đồng vận chuyển. Cách tính đó thiếu tới ba khoản, và thường khiến shop lỗ ngay khi bán, dù trông có vẻ vẫn lãi.
Ba khoản ngầm dễ bỏ sót nhất là phí đóng gói, thuế nhập khẩu và phí xử lý của đơn vị vận chuyển. Mỗi khoản không lớn, nhưng cộng lại trên cả lô thì con số khá đáng kể. Bên mình từng lập bảng cho mỗi lô, và cách làm đó giúp nhìn ra ngay lô nào đang thực sự có lãi. Bạn có thể học thêm cách tính giá vốn chi tiết trong bài mua hộ hàng hoá Taobao và cách tính giá vốn cho shop nhỏ.
Điều cần nhớ là bạn nên tính lại toàn bộ cho từng lô. Đừng dùng con số của lô cũ áp cho lô mới. Tỉ giá có thể chênh trong vài tuần, và phí vận chuyển mùa cao điểm thường tăng rõ rệt. Mùa cao điểm cuối năm là lúc nhiều bên báo giá mới mà không thông báo trước.
Với hàng cồng kềnh như nội thất, đồ gia dụng hay đèn trang trí, cách tính lại càng khác. Nhiều bảng giá chỉ báo cho hàng nhẹ như quần áo, phụ kiện. Nếu bạn dùng bảng giá hàng nhẹ để tính cho hàng cồng kềnh, sai số có thể lên tới vài chục phần trăm. Trường hợp này, bạn nên tách riêng một bảng đối chiếu giữa khối lượng thực tế và khối lượng quy đổi để thấy chênh lệch.
Chọn đơn vị vận chuyển và kho trung chuyển
Đây là chỗ dễ khiến người mới thất vọng nhất. Giá rẻ thường đi kèm thời gian giao dài và rất khó tra cứu khi có sự cố. Vì vậy tụi mình luôn so bốn tiêu chí trước khi hợp tác dài hạn.
Tiêu chí đầu tiên là tuyến vận chuyển. Có đơn vị chạy tuyến hàng không, có đơn vị chạy tuyến đường bộ. Hàng nhẹ, cần gấp thì đi hàng không. Hàng nặng, không gấp thì đi đường bộ, thường rẻ hơn nhưng chậm hơn.
Tiêu chí thứ hai là thời gian thực tế. Đừng chỉ nghe con số cam kết trên website. Hãy hỏi thời gian thực tế của ba lô gần nhất. Tốt nhất là xin tên vài khách đang dùng dịch vụ để hỏi trực tiếp. Cách này hơi mất thời gian nhưng đáng, vì nó cho bạn con số thật thay vì lời hứa.
Tiêu chí thứ ba là chính sách đền bù. Cần biết rõ mức đền khi mất hàng, hư hỏng hoặc thiếu hàng. Tiêu chí thứ tư là có kho kiểm hàng tại Trung Quốc hay không. Kho kiểm hàng cho phép bạn cho hàng về kho họ trước, kiểm mẫu mã và số lượng rồi mới đóng gói sang Việt Nam.
Nhóm phù hợp với bốn tiêu chí này là shop cần hàng về đều mỗi tháng. Với nhóm đó, thời gian ổn định quan trọng hơn việc tiết kiệm vài trăm nghìn mỗi lô. Hạn chế rõ nhất của đơn vị giá rẻ là khi có sự cố, bạn rất khó tra cứu và gần như không có kênh khiếu nại hiệu quả.
Kịch bản ba bước khi hàng sai hoặc thiếu
Tụi mình từng mất một khoản không nhỏ chỉ vì mở kiện muộn ba ngày sau khi hàng về kho. Lúc phát hiện thiếu hàng thì thời hạn khiếu nại đã qua. Từ đó, đội ngũ đặt ra kịch bản ba bước và làm đúng quy trình mỗi lần mở kiện.
Bước một, chụp ảnh và quay video ngay khi mở kiện. Đặt toàn bộ hàng ra một mặt phẳng, quay từ lúc còn nguyên niêm phong tới lúc kiểm xong. Ghi rõ số kiện và mã vận đơn trong video. Đây là bằng chứng bạn cần nếu có tranh chấp.
Bước hai, gửi khiếu nại trong hai tư tới bốn tám giờ đầu. Mỗi nơi có thời hạn khác nhau, nhưng đa số yêu cầu trong vòng hai ngày. Gửi đồng thời cho nhà cung cấp và đơn vị vận chuyển để tránh bị đùn đẩy trách nhiệm.
Bước ba, thoả thuận phương án bù. Có ba hướng thường gặp: hoàn tiền phần thiếu, gửi bù trong lô sau, hoặc giảm giá cho đơn tiếp theo. Với sai mẫu nhẹ, giảm giá đơn sau thường là phương án hai bên chấp nhận nhanh nhất, vì đỡ mất thời gian gửi qua gửi lại.
Hạn chế nằm ở thời hạn. Rất nhiều bên chỉ cho khiếu nại trong thời gian ngắn, sau đó họ không chịu trách nhiệm nữa. Một mẹo nhỏ tụi mình áp dụng là lưu lại đoạn chat xác nhận chính sách đổi trả ngay từ lúc đàm phán. Khi cần, chỉ việc gửi lại đoạn chat đó.
Dòng tiền và tồn kho: chỗ dễ chết nhất của shop nhỏ
Có một sự thật ít được nói tới. Phần lớn shop nhỏ không chết vì hàng lỗi, mà chết vì chôn vốn vào hàng tồn. Hàng nhập theo lô lớn thì giá rẻ hơn rõ rệt. Nhưng nếu bán chậm, tiền của bạn nằm trong kho chứ không nằm trong két.
Nguyên tắc tụi mình giữ là tồn kho ở mức một tới hai tháng bán. Nghĩa là số hàng trong kho đủ bán trong một tới hai tháng với tốc độ bán hiện tại. Vượt mức đó là bắt đầu có rủi ro, nhất là khi thị trường đổi gu đột ngột.
Nguyên tắc thứ hai là không dồn vốn vào một mã duy nhất. Chia vốn cho ba tới năm mã giúp bạn có phương án nếu một mã bán chậm. Điều này đặc biệt quan trọng với shop nhỏ và freelancer bán online, vì dòng tiền xoay vòng chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch nhập lô sau.
Một điểm nữa ít ai để ý: chi phí lưu kho ở Việt Nam cũng ăn vào lợi nhuận. Nếu bạn thuê kho ngoài, tiền thuê tháng nào cũng chảy đều. Khi hàng bán chậm, khoản này biến thành gánh nặng. Bên mình từng phải hạ giá bán hai mã để đẩy hàng tồn, chỉ để dừng khoản thuê kho đang lớn dần.
Những câu hỏi độc giả hay gửi cho chúng tôi
Nhập hàng Trung Quốc lần đầu nên bắt đầu từ 1688 hay Alibaba?
Nếu bạn chưa có kinh nghiệm và cần người bán hiểu tiếng Anh, hãy bắt đầu từ Alibaba. Giá cao hơn một chút nhưng quy trình rõ ràng, ít rủi ro hơn. Khi đã quen, bạn có thể chuyển dần sang 1688 để tối ưu giá. Nếu vẫn lăn tăn, bài viết 1688 là gì và có nên mua hàng nội địa Trung sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sàn này trước khi quyết định.
Làm sao biết một shop trên 1688 có uy tín thật hay không?
Xem ba thứ: tỉ lệ đánh giá, số đơn đã bán và thời gian shop hoạt động. Sau đó yêu cầu video thực tế sản phẩm hoặc ảnh kho có ghi ngày tháng. Shop từ chối cung cấp thì nên bỏ qua, vì khả năng cao họ chỉ đăng lại ảnh của người khác.
Phí vận chuyển từ Trung Quốc về Việt Nam tính theo cân nặng hay thể tích?
Tuỳ loại hàng. Hàng nặng, nhỏ gọn thì tính theo cân. Hàng nhẹ nhưng cồng kềnh thì tính theo thể tích quy đổi. Bạn nên hỏi rõ đơn vị vận chuyển cách tính cho đúng mặt hàng mình nhập, đừng tự suy đoán.
Hàng nhập về bị sai mẫu thì có đòi được tiền không?
Có cơ hội, nhưng phụ thuộc vào bằng chứng và thời điểm khiếu nại. Bạn cần ảnh và video mở kiện, cùng đoạn chat xác nhận chính sách từ lúc đàm phán. Gửi khiếu nại càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong hai tư giờ đầu.
Có nên tự nhập hàng hay dùng dịch vụ mua hộ?
Tự nhập tiết kiệm chi phí hơn nhưng cần thời gian học quy trình. Dùng dịch vụ mua hộ nhanh hơn, phù hợp khi bạn chưa rõ quy trình hoặc đơn còn nhỏ. Với đơn từ vài trăm chiếc trở lên, tự làm thường có lợi hơn về lâu dài. Bạn có thể tham khảo thêm bài các cách nhập hàng Trung Quốc về Việt Nam để so sánh từng hướng đi trước khi chọn.
Nếu bạn muốn hình dung trọn quy trình từ khâu chọn nguồn tới khâu nhận hàng, bài hướng dẫn mua hàng và nhập hàng trên nền tảng online sẽ là điểm khởi đầu phù hợp trước khi bắt tay vào lô đầu tiên.
Việc nhập hàng Trung Quốc không khó. Cái khó nằm ở chỗ phải kiên nhẫn ở đúng những khâu ít ai chịu bỏ thời gian. Bảy kinh nghiệm trên đều xuất phát từ những lô hàng tụi mình từng làm sai, có lô lỗ tới mức phải bán tháo để thu hồi vốn. Nếu chỉ chọn một điều để làm ngay, hãy chọn quy tắc một-ba-mười trước khi đặt lô lớn đầu tiên. Ba bước mẫu thử tốn ít thời gian, nhưng tiết kiệm cho bạn rất nhiều tiền và rất nhiều buổi tối mất ngủ.
